Coop Event - Bouw mee aan het Coöperatieve Decennium 2020 (Brussel)

‘Een coöperatie is wel/geen* businessmodel.’

Verslag Coop Event 2013. (* schrappen wat niet past.)

‘Hoe maken we van coöperatief ondernemen het snelst groeiende model ter wereld met oog voor economische, sociale en ecologische duurzaamheid?’ Een uitdagende vraag waarop de 170 deelnemers aan het Coop Event wel een antwoord wilden krijgen. Een eenduidig kregen ze misschien niet op 4 juni 2013, maar wel een pak informatie, inspiratie en contacten met coöperatieve ondernemers uit verschillende sectoren. Er ontstonden boeiende discussies: is een coöperatie een businessmodel (Riccardo Petrella vs. Franky Depickere)? En uitdagende uitdagingen werden geformuleerd voor coöperaties: ‘creating employment for a billion farmers’ (Kees Blokland).

In een plenair gedeelte schetsen Thomas Leysen, Riccardo Petrella en Franky Depickere de uitdagingen op weg naar een duurzamere wereld. En die zijn niet gering, werk en uitdagingen genoeg in het Coöperatieve Decennium (International Co-operative Alliance (ICA)). 

Thomas Leysen schetste als ondernemer de rol die het bedrijfsleven kan spelen om te evolueren richting een duurzamere wereld. Hij maande ook aan tot enige zelfreflectie en bezinning bij kapitalistische ondernemers, want de ‘druk op de kwartaalresultaten is beheersbaar en vaak zelf opgelegd’. Als voorzitter van de Raad van Bestuur schetste hij de nieuwe, meer duurzame weg die KBC wil inslaan. Haar grootste aandeelhouder, Cera bestaande uit 412.000 coöperanten, heeft daarbij een grote verantwoordelijkheid.

'Tu vaux puisque tu es'

Riccardo Petrella, ‘l’italien qui parle avec les mains’, trok meteen van leer tegen een kapitalistische visie op de duurzaamheidsuitdagingen. Een minimalistische visie op duurzaamheid is onvoldoende. Onze huidige kapitalistische economie en samenleving zijn allesbehalve duurzaam. Zo smijten we 22% van ons voedsel weg. ‘En dat is gewoon crimineel gedrag’. We moeten innoveren en de een andere weg inslaan. De professor emeritus aan de Université Catholique de Louvain, poneerde een stelling die voor enige consternatie en debat zou zorgen: ‘een coöperatie is geen businessmodel’. Hij argumenteerde deze stelling met volgende uitdagingen voor coöperaties:

-          Coöperaties hebben een verantwoordelijkheid voor de zwakkeren in de samenleving. Solidariteit is het codewoord.

-          'Tu vaux puisque tu es'. Het gevaar bestaat erin alles in geldwaarde uit te drukken tot zelfs ‘de menselijke relaties.’ We moeten het leven demonetariseren en terugkeren naar essentiële goederen en diensten. Kunnen coöperaties deze rol opnemen?

-          En ten slotte, ‘maak van de stad een bevoorrechte plaats tot innovatie in plaats van een plek van armoede en sociale uitsluiting’.

‘Een coöperatie is wel degelijk een ondernemingsmodel, maar een waar “membervalue” voorop staat en niet “shareholdervalue”. Wie maximaal – financieel – “return on investment” wil, is aan het verkeerde adres.’ Franky Depickere, gedelegeerd bestuurder van Cera en voorzitter van de Internationale Raiffeisen Unie (IRU) was duidelijk over zijn mening in het gestarte debat. In zijn verdere betoog, belichtte hij de vijf werven voor de coöperatieve wereld die de ICA naar voren heeft geschoven. Lees hier meer over op de ICA-website.  

De verschillende scholen en stromingen binnen de coöperatieve wereld kwamen in het plenaire gedeelte duidelijk aan het licht. Maar gelukkig overheersen de gemeenschappelijk elementen en vooral het geloof in de kracht van coöperaties. Na de pauze konden de deelnemers kiezen uit vijf Coop-Focus-sessies, waar boeiende sectoriële en thematische coöperatieve uitdagingen aan bod kwamen. 

In de sessie voor de agrarische coöperaties werden hun uitdagingen geschetst. Het Vlaams Informatiecentrum voor Land- en Tuinbouw (VILT) bracht een mooi en uitgebreid verslag van deze sessie. Klik hier voor het artikel.
Aanleiding voor deze sessie was de Europese studie ‘Support for Farmes’ Cooperatives’. Krijn Poppe (WUR) was onderzoeksleider. Coopburo had enkele dagen voor het Coop Event een boeiend gesprek met hem. Lees het hier.  

In een tweede sessie, Cooperative Approaches in Development, bekeken de deelnemers aan de hand van enkele boeiende ‘good practices’ de rol die coöperaties kunnen spelen bij duurzame groei en ontwikkeling. Bekijk zeker hun presentaties. Zo had Kees Blokland, Agriterra, het over het belang van meer – kleinere - boeren: zij vormen de voedselgarantie voor de hele wereldbevolking. De uitdaging volgens Kees: ‘it's about creating employment for a billion farmers’.

‘La différence pour les travailleurs entre une société commerciale classique et une société coopérative c'est comme une omelette au lard’

De kenmerken, meerwaarden en haalbaarheid van werknemerscoöperaties vormden het onderwerp van debat in de derde sessie. Uitgangspunt hierbij was het Franse model ‘Les sociétés coopératives et participatives ‘ (Scop). We hadden de eer om o.a. Lionel Orsi, juridisch directeur van ‘Le Confédération Générale des Scop’ te ontvangen. De grootse uitdaging in een werknemerscoöperatie is volgens hem de mogelijke val dat democratie wordt gelijkgesteld aan ‘ne pas avoir de chef’. Jean-François Coutelier, een van de oprichters van de Belgische coöperatie ‘Damnet’ trad Orsi bij met volgende mooie beeldspraak: ‘La différence pour les travailleurs entre une société commerciale classique et une société coopérative c'est comme une omelette au lard : la poule est concernée par l'omelette au lard alors que le cochon est impliqué!’

Ben je geïnteresseerd in het model van werknemerscoöperaties? Van 15 tot 19 oktober 2013 trekt Coopburo samen met Belgische geïnteresseerden naar Mondragon, ’s werelds grootste groep werknemerscoöperaties met meer dan 80.000 werknemers-vennoten-eigenaars. Geïnteresseerd? Klik hier

Wim van Opstal, coördinator Centrum voor Sociaal en Coöperatief ondernemen (CESOC) – KHLeuven, presenteerde in zijn sessie de resultaten van twee onderzoeken die hij voerde in het kader van het ‘Observatorium’, een initiatief van Cesoc en Coopburo: 'Coöperaties in België. Profielschets 2005-2010' (2012) en ‘Top 100 van de Belgische coöperaties’ (2013). Daarna volgde een boeiend debat, onder meer over wat nu ‘echte coöperaties’ zijn met de deelnemers. Beide onderzoeken vind je hier terug.

20 deelnemers gingen concreter aan de slag. Zij volgden een Coop Workshop bij Lieve Jacobs en Hannes Hollebecq van Coopburo. Zo kregen zij een stevige introductie in coöperatief ondernemen en toetsten hun ideeën af bij Lieve en Hannes en bij de andere deelnemers. Wil je dat ook eens doen? Schrijf je dan in voor de volgende Coop Workshop.

Dit stond op het programma:

U vindt een overzicht van de presentaties hiernaast 'downloads'.

9.00 u. Onthaal

9.30 u. Verwelkoming door Hilde Talloen, Cera/Coopburo

9.35 u. Een duurzame en innovatieve samenleving, door Thomas Leysen, ondernemer en voorzitter van de Raad van Bestuur van KBC Groep

9.50 u. Bijdrage van coöperaties aan de creatie van een duurzame wereld, door econoom en politicoloog Riccardo Petrella, professor emeritus aan de Université Catholique de Louvain en voorzitter van het Europees Onderzoeksinstituut voor het Waterbeleid. Wereldwijd verwierf hij bekendheid als de bezieler van de Groep van Lissabon, die het rapport 'Grenzen aan de concurrentie' schreef.

10.25 u. Bouwen aan een coöperatieve toekomst, door Franky Depickere, gedelegeerd bestuurder van Cera en voorzitter van de IRU (Internationale Raiffeisen Unie).

10.45 u. Keuze uit een van de vijf 'Coop Focus'-sessies:

1. Uitdagingen voor agrarische coöperaties in een Europese context (NL/FR met simultaanvertaling)

2. Coöperatieve benaderingen in ontwikkeling (EN)

3. De coöperatieve en participatieve vennootschappen: een sterke betrokkenheid van werknemers, een echte toegevoegde waarde (FR)

4. Coöperatieve vennootschappen in onze Belgische economie: facts & figures (NL)

5. Zelf aan de slag: 
    a) Neem deel aan een Coop Workshop (NL) 
    b) Coopoly, maak spelenderwijs kennis met coöperatief 
        ondernemen (NL+FR)

13.00 u. Uitwisseling met broodjeslunch

 

Praktische informatie

Dit event gaat door op dinsdag, 04 juni van 09.00u tot 13.00u.

Dit event zal plaatsvinden te KBC Bank, Havenlaan/Avenue du Port 2, 1080, Brussel/Bruxelles.

Deelname aan dit event kost
€50,00.


Downloads

Links
Deel dit event