Coop Tour Mondragon 2013

In het kader van Coop Tour trok Coopburo van 12 tot 16 maart 2013 met een kleine Belgische delegatie naar het Baskische stadje Mondragon voor een diepgaande kennismaking met de Baskische coöperatieve businessgroep Mondragon.

Terwijl de Spaanse economie sinds 2008 hard getroffen wordt door de financieel-economische crisis, is Mondragon, ’s werelds grootste groep werkerscoöperaties, er wonderwel in geslaagd overeind te blijven. Door een unieke mix van werknemersparticipatie, transparantie, verdeling van inkomsten en winsten en ondersteuning door de coöperatieve bank Caja Laboral en een heel netwerk van ondersteunende secundaire coöperaties, zijn zij er o.m. in geslaagd om de werkloosheidscijfers ver onder het Spaanse gemiddelde te houden.

Het is dan ook niet verwonderlijk dat steeds meer belangstelling is gegroeid vanuit Europa en daarbuiten om de succesformule van deze unieke groep van naderbij te bekijken. Steeds meer belangstellenden vonden inmiddels de weg naar Mondragon. Ook Coopburo trok er naartoe met een delegatie van 19 geïnteresseerden.

Het Mondragon-model

Het Mondragon-model zit vernuftig in mekaar. Door de werknemers financieel te laten participeren in de bedrijven van de groep - elke werknemer wordt verplicht lid van de coöperatie en dient bij aanwerving een bedrag van gemiddeld 15.000 euro in het bedrijf te investeren - en hen de beslissingsmacht te geven over het beleid van de vennootschap, zorgt Mondragon ervoor dat haar bedrijven, door de sterke betrokkenheid van haar werknemers, een langetermijnvisie huldigen, die moet zorgen voor duurzame en innoverende ondernemingen.

Bovendien kan de Mondragon-groep rekenen op ondersteuning door de coöperatieve bank Caja Laboral, meteen de grootste coöperatie van de groep, die jaarlijks ca. 30% van haar winst laat terugvloeien naar het opleidings-en promotiefonds, het solidariteitsfonds en de werknemers van de Mondragon-groep.

Ook de jaarwinst van de individuele bedrijven wordt grotendeels herverdeeld en werknemers van bedrijven in moeilijkheden worden niet ontslagen, maar herschoold en ingezet in andere coöperaties van de groep. De aanwezigheid van sterke R&D bedrijven en een eigen universiteit moeten er dan weer voor zorgen dat de bedrijven voldoende innovatief en concurrentieel blijven.

Vier poten, vier sectoren

Onze gids Mikel legt ons uit dat je het model van Mondragon moet vergelijken met een tafel. Elke tafelpoot is onmisbaar voor de ondersteuning van het tafelblad, dat de intercoöperatieve werking voorstelt. De vier poten worden gevormd door de financiële poot (de coöperatieve bank Caja Laboral), onderwijs (Mondragon University), innovatie (de verschilldende R&D-centra zoals Ikerlan) en het sociale zekerheidssysteem (waarbij de intercoöperatieve herallocatie van werknemers werkloosheid moet tegengaan).

De Mondragon-groep is actief in vier sectoren: de financiële sector, de industriële sector, de distributiesector en onderzoek en ontwikkeling. Tijdens ons vierdaags bezoek kregen we de kans om kennis te maken met een bedrijf uit elk van deze vier sectoren. We bezochten achtereenvolgens Mondragon Assembly, een industrieel bedrijf dat o.m. onderdelen voor zonnepanelen en assemblage-onderdelen voor de auto-industrie produceert, Ikerlan, een R&D-bedrijf, dat (voornamelijk maar niet exclusief voor coöperaties van de Mondragon-groep) state-of-the-art technologie ontwikkelt, Caja Laboral, de coöperatieve bank van de Mondragon-groep en Eroski, een warenhuisketen met vestigingen in heel Spanje.

In een steeds meer globaliserende wereld, waar de nieuwe opkomende economieën onze West-Europese bedrijven steeds meer beconcurreren, is het bijzonder fascinerend om vast te stellen hoe de vele hoofdzakelijk industriële bedrijven van de Mondragon-groep erin slagen om hun industriële producten met succes te blijven exporteren door vol in te zetten op innovatie en investeringen in toekomstgerichte sectoren. De uitbouw van de sterk technisch georiënteerde universiteit van Mondragon en de uitbouw van tal van R&D-centra spelen hierin een cruciale rol. Hierna gaan we kort even in op het R&D-bedrijf Ikerlan, dat de laatste jaren een forse groei kende en aanzienlijke winsten wist te genereren.

De kracht van innovatie

Ikerlan, het technologisch onderzoekscentrum dat in 1974 werd opgericht met de steun van de Baskische overheid en de Mondragon-groep, heeft tot doel om de innovatiecapaciteit van de industriële bedrijven van de Mondragon-groep te verbeteren, o.m. door hen state-of-the-art technologie te leveren, zodat zij op internationaal niveau kunnen concurreren.

Ikerlan is o.m. actief in toekomstgerichte sectoren als (hernieuwbare) energie (zonnepanelen, windturbines, opslag van elektrische energie…), gezondheidszorg (o.m. microtechnologie voor in vitro analyse, thuismonitoring van vitale functies,…), nanotechnologie, nieuwe materialen, en daarnaast in meer traditionele sectoren als transport en huishoudapparatuur.

De vennoten van Ikerlan zijn énerzijds een aantal klanten, en anderzijds (een gedeelte van) de werknemers. De klanten-vennoten zijn momenteel nagenoeg allemaal Baskische coöperaties (o.m. Orona, Fagor, Ulma, Alstom,…), maar ook Spaanse en buitenlandse klanten zijn welkom. Het bedrijf telt 280 werknemers, waarvan er ca. 160 à 170 vennoot zijn. In tegenstelling tot bij vele andere bedrijven van de Mondragon-groep is de doorlooptijd om als werknemer vennoot te worden relatief lang. De onderzoekers van Ikerlan dienen eerst hun PhD te behalen en dienen vervolgens een aantal jaren werkzaam te zijn in het bedrijf vooraleer zij effectief vennoot kunnen worden.

Het bedrijf werkt zeer nauw samen met de bedrijven door hen met technologische expertise bij te staan om innovatieve producten te ontwikkelen en nieuwe instrumenten en methodologieën aan te reiken voor toepassing in ontwerp- en productieprocessen. De Baskische bedrijven waarmee wordt samengewerkt zijn vaak vennoot van Ikerlan, met Europese bedrijven wordt in de regel projectmatig samengewerkt op contractuele basis. Op het internationale vlak werkt Ikerlan dan weer samen met prestigieuze organisaties en universiteiten in Europa en de V.S, waaronder MIT, ISEA, EITE (de Baskische associatie van Technologiecentra) en Imec en de universiteiten van (o.m.) Mondragon, Catalonië, Oviedo, Lausanne, Edinburg, Wenen, Stuttgart en Leuven.

Voor 2011 rapporteerde Ikerlan een globale omzet van 21,8 miljoen euro.

Het succes van Ikerlan is een mooi voorbeeld van de kracht van innovatie, een concept dat hoog in het vaandel wordt gedragen door de Mondragon-groep en dat moet leiden tot creatie van welvaart voor de samenleving.

Coopburo plant een tweede bezoek. Deze keer van 15 tot 19 oktober 2013. Geïnteresseerd, klik hier.

Praktische informatie

Dit event gaat door op dinsdag, 12 maart om 09.00u en eindigt op zaterdag, 16 maart om 08.50u.

Deelname aan dit event kost
€1.680,00.


Downloads

Links

Foto's
Deel dit event


werkerscoöperaties

Coop Tour Mondragon 2013

Coop Tour Mondragon 2013 (bis)

De werkerscoöperatie, het ondernemerschap herbekeken - organisatie van Coopkracht m.m.v. Coopburo (Brussel)

Van cao 90 tot werkerscoöperatie: Workshop medewerkersparticipatie door ETION, Cera en Grant Thornton